Các cháu học sinh đến dâng hương Chủ tịch Hồ Chí Minh và tham quan Khu di tích K9 - Đá Chông dịp 19-5-2015.

Năm 1956, trong một lần thị sát cuộc diễn tập của Sư đoàn 316 bên sông Đà, Bác Hồ đã dừng chân ngồi nghỉ ăn cơm trưa trên đỉnh đồi thông nơi đây. Thấy khí hậu mát mẻ, phong cảnh đẹp, non nước hữu tình, địa thế lại hiểm trở, từ đây có thể sang Phú Thọ ngược lên Việt Bắc, hay xuôi theo dòng sông Đà xuống đồng bằng Bắc bộ… Người đã quyết định chọn vị trí này làm khu căn cứ của Trung ương, phòng khi chiến tranh ác liệt có thể mở rộng ra miền Bắc. Hiện nay, ngôi nhà sàn và những kỷ vật của Bác Hồ vẫn được giữ vẹn nguyên ở K9 như lúc Người còn sống. K9 cũng là địa điểm đặc biệt bí mật đã lưu giữ thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh suốt từ năm 1969 tới năm 1975. Nhà kính, hệ thống hầm ngầm và hòm kính nơi lưu giữ thi hài Bác vẫn được lưu giữ nguyên vẹn tại đây.

Sau lần Bác tham quan diễn tập về, Tổng cục Hậu cần, Bộ Quốc phòng đã cho xây dựng một số ngôi nhà cấp 4 và năm 1960, Tổng cục Hậu cần tiếp tục xây dựng một ngôi nhà sàn làm nơi hội họp, nghỉ ngơi của Bác và Bộ Chính trị khi cần thiết. Việc xây ngôi nhà và đào hầm phòng tránh máy bay đều được Người cắm cọc, chọn hướng. Bác còn yêu cầu, khi làm ngưỡng cửa nhà sàn, phải bảo đảm khi đông người có thể trở thành ghế ngồi. Tại khu nhà này, Bác đã từng tiếp bà Đặng Dĩnh Siêu, Phó Chủ tịch nước CHND Trung Hoa và Anh hùng vũ trụ Liên Xô Géc-man Ti-tốp. Cùng với xây dựng ngôi nhà sàn, bộ đội công binh còn xây dựng một số công sự kiên cố đặt mật danh là K9. Từ đó, nhắc tới Đá Chông là người ta nghĩ tới K9 và K9 - Đá Chông đã trở thành mảnh đất thiêng liêng gắn liền với cuộc đời của Bác.

Sau ngày Bác mất, đề phòng chiến tranh có thể xảy ra ác liệt trên phạm vi cả nước, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã quyết định đưa thi hài Bác về Khu K9 để gìn giữ. Nơi đây vừa yên tĩnh lại bí mật và xa Hà Nội. Việc xây dựng công trình để lưu giữ Bác yên nghỉ cũng là một câu chuyện huyền thoại. Với điều kiện thiếu thốn và trang bị thô sơ lúc đó, bộ đội công binh đã tập trung sức lực, trí tuệ thi công công trình vừa bảo đảm bí mật, an toàn, vừa đáp ứng thời gian đón Bác về yên nghỉ. Để lắp đặt một cánh cửa sắt nặng 3 tấn dưới độ sâu 6 mét, không có cần cẩu, bộ đội công binh đã nghĩ ra cách làm tời quay tay để đưa cánh cửa đó xuống đúng vị trí; để có thể đưa thi hài Bác lên, xuống hầm ngầm bảo đảm không nghiêng và không rung xóc? Bộ đội ta đã thiết kế đường ray thay cho việc khiêng linh cữu lên, xuống hầm. Theo đó, linh cữu Người được đặt trên một giá đỡ, có bánh xe lăn trên 2 đường ray uốn cong nên ở độ dốc 60 độ, linh cữu vẫn giữ được cân bằng, bảo đảm an toàn tuyệt đối thi hài Bác.

Khi di chuyển thi hài Bác từ công trình 75A về K9, để bảo đảm yêu cầu tuyệt đối an toàn, bộ đội công binh đã nghiên cứu, cải tiến xe đặc chủng để xe có độ êm và ổn định, đến mức nếu đặt một cốc nước lên, xe chạy, nước trong cốc chỉ sóng sánh chứ không đổ ra ngoài... Thi công công trình còn bao chuyện cứ như "huyền thoại" nữa...

Từ đó, K9 trở nên thiêng liêng không chỉ với những người lúc đó được phép biết việc giữ gìn, bảo vệ thi hài Bác đặt ở nơi đây mà dường như còn thiêng liêng hơn với Đảng bộ, chính quyền và bà con các dân tộc khu Đá Chông, Ba Vì. Họ đã vinh dự được thay mặt đồng bào và chiến sĩ cả nước trông nom, gìn giữ và bảo vệ an toàn tuyệt đối thi hài Bác từ cuối năm 1969 cho tới ngày đất nước hòa bình, thống nhất. Để rồi, thi hài Bác được trở về Thủ đô, sau khi công trình Lăng của Người được xây dựng xong.

Trung tá Huỳnh Quang Trường, Chính ủy Đoàn 285 cho biết: "Năm 2015, đơn vị thu hoạch hơn 30 tấn rau, củ quả các loại, hàng tấn trái cây như bưởi, cam, xoài và hàng tấn thịt, cá. Lúc sinh thời, Bác vẫn thích tăng gia sau mỗi ngày làm việc. Người thích trồng cây và kêu gọi toàn dân ta trồng cây, bảo vệ rừng nên cán bộ, chiến sĩ Đoàn 285 luôn tích cực tăng gia sản xuất, trồng cây và bảo vệ rừng theo lời Bác dạy". 

Là vùng đất thiêng liêng - nơi đã từng gìn giữ thi hài Bác trong những năm chiến tranh khốc liệt, nên đã có rất nhiều đoàn khách trong và ngoài nước tới thăm, viếng Bác, ai cũng đều có cảm nghĩ dường như Bác vẫn đâu đây, Người vẫn ung dung tự tại cùng cỏ cây sông núi sau mỗi lần công việc bận rộn. Ý thức được việc gìn giữ và quản lý tốt các hiện vật, kiến trúc công trình gắn với Bác, cán bộ, chiến sĩ Đoàn 285 đêm ngày ân cần, chu đáo đón tiếp nhân dân; hướng dẫn mọi người đến tham quan, tưởng niệm Bác và sinh hoạt chính trị tại khu di tích.  Vào những ngày đầu năm mới hoặc dịp sinh nhật Bác (19-5) hoặc Quốc khánh 2-9 và nhất là vào ngày giỗ Bác (21-7 âm lịch) hằng năm, đồng bào, chiến sĩ cả nước về đây viếng thăm Bác nhiều hơn, để có dịp được thả hồn vào nơi thiên nhiên thoáng đãng, thanh tịnh - nơi Bác đã từng sống và làm việc. Thật cảm động khi biết rằng, trong những năm chiến tranh phá hoại ác liệt của đế quốc Mỹ ở miền Bắc, Người đã lên đây, đi bộ trên con đường rải đầy sỏi để rèn luyện sức khỏe, mong sớm vào miền Nam ruột thịt thăm đồng bào, chiến sĩ.

Quý Hoàng