Jeff căm ghét tiết thể dục. Không phải cậu không thích chơi bóng đá, bóng rổ hay những hoạt động khác. Nhưng cậu sợ phải đi vào phòng thay đồ ở cuối phòng tập và tắm cùng phòng với những bạn khác. Mặc dù cơ thể những cậu trai khác đang thay đổi và lớn dần lên, Jeff dường như bị kẹt trong cơ thể của một cậu nhóc. Cậu thấp hơn hầu hết mọi người cùng khối lớp và giọng nói vẫn chưa trầm xuống. Thật xấu hổ khi mình vẫn trông như một đứa bé. Abby cũng hiểu được bị khác biệt là như thế nào. Mảnh áo bikini mà bạn cô mặc đầy đặn lại xẹp lép trên ngực cô. Hầu hết bọn họ đã có kinh nguyệt trong khi cô vẫn chưa thấy dấu hiệu gì cả. Cả Jeff và Abby đang bối rối không biết có gì không ổn không. Dậy thì muộn là gì? Dậy thì là khoảng thời gian cơ thể bạn phát triển từ một đứa trẻ thành một người lớn. Bạn sẽ nhận ra mình đang trải qua tuổi dậy thì bằng những thay đổi của cơ thể. Nếu là nữ, bạn sẽ thấy ngực phát triển và mọc lông mu; bạn tăng trưởng nhanh chóng và có kinh nguyệt. Hình dáng toàn cơ thể bạn cũng thay đổi – hông sẽ rộng ra và cơ thể sẽ có những đường cong hấp dẫn. Nếu bạn là nam, bạn sẽ bắt đầu mọc lông mu và lông mặt, tăng trưởng nhanh chóng và tinh hoàn, dương vật sẽ to hơn. Toàn cơ thể bạn cũng bắt đầu thay đổi- vai rộng hơn và cơ thể sẽ cơ bắp hơn. Những thay đổi này là do hormone giới tính ( testosterone ở nam và estrogen ở nữ) mà cơ thể bạn sản xuất ra nhiều hơn hẳn so với trước đó. Dậy thì có thể kéo dài vài năm, và độ tuổi bắt đầu và kết thúc rất khác biệt ở mỗi người. Thông thường nó bắt đầu vào khoảng giữa 7 và 13 tuổi đối với nữ và khoảng 9 đến 15 tuổi đối với nam, dù vậy với vài bạn có thể sớm hoặc trễ hơn. Tầm tuổi rộng như vậy là bình thường, vì thế bạn có thể sẽ phát triển sớm hoặc chậm hơn vài năm so với hầu hết bạn bè. Dù vậy, thỉnh thoảng , có bạn vượt qua tầm tuổi này mà không cho thấy biểu hiện gì về sự thay đổi của cơ thể. Hiện tượng này được gọi là dậy thì muộn. Điều gì gây ra dậy thì muộn ? Dậy thì bị trễ có thể do vài nguyên nhân. Phổ biến nhất là do khuôn mẫu chung về tăng trưởng và phát triển của gia đình. Các bạn có thể sẽ thấy bố mẹ, cậu, dì, anh chị, họ hàng cũng đã dậy thì trễ hơn bình thường. Đây gọi là sự chậm trễ do thể tạng constitutional delay, và thường không cần sự điều trị nào. Những teen này cuối cùng cũng sẽ phát triển bình thường , chỉ là chậm hơn hầu hết những bạn đồng trang lứa khác. Những vấn đề về bệnh lý cũng có thể gây dậy thì muộn. Vài bạn với bệnh mãn tính như tiểu đường, xơ nang, bệnh thận , thậm chí là bệnh suyễn phải trải qua giai đoạn dậy thì ở độ tuổi lớn hơn vì những bệnh này khiến cơ thể khó khăn hơn để tăng trưởng và phát triển. Điều trị phù hợp và kiểm soát những tình trạng này sẽ giúp việc dậy thì muộn ít xảy ra hơn. Một bạn bị suy dinh dưỡng – không đủ thức ăn hoặc không đủ dinh dưỡng – cũng sẽ dậy thì chậm hơn bạn bè đã ăn uống cân bằng và hợp lý. Chẳng hạn, những teen bị rối loạn tâm sinh lý thường mất quá nhiều trọng lượng để cơ thể có thể phát triển bình thường. Bạn gái chơi thể thao quá mức cũng sẽ dậy thì muộn vì mức tập luyện của họ làm họ quá gầy. Cơ thể bạn gái cần một lượng chất béo nhất định trước khi bắt đầu giai đoạn dậy thì. Dậy thì muộn có thể cũng xảy ra vì những vấn đề về tuyến yên hoặc tuyến giáp. Những tuyến này sản sinh ra hormone cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển của cơ thể. Vài bạn trải qua giai đoạn dậy thì sớm hay muộn do có vấn đề về nhiễm sắc thể chromosomes, tạo ra bởi DNA , nơi chứa đựng thông tin di truyền tạo cơ thể bạn. Vấn đề liên quan đến nhiễm sắc thể sẽ ảnh hưởng đến quá trình phát triển bình thường của cơ thể. Hội chứng Turner là một ví dụ về rối loạn nhiễm sắc thể. Nó xảy ra khi một trong 2 nhiễm sắc thể X của nữ bất thường hay bị mất. Điều này gây ảnh hưởng đến tăng trưởng của bạn gái và sự phát triển của buồn trứng cũng như việc sản xuất ra hormone giới tính. Phụ nữ có hội chứng Turner không được điều trị sẽ lùn hơn bình thường và thường bị vô sinh, và cũng có thể có những vấn đề bệnh lý khác. Nam với Hội chứng Klinefelter được sinh ra có dư một nhiễm sắc thể X ( XXY thay vì là XY). Tình trạng này làm giảm sự phát triển về giới tính.

Tin tốt là nếu có vấn đề, thông thường bác sĩ có thể giúp teen bị dậy thì muộn có thể phát triển bình thường. Nếu bạn lo lắng mình đang có vấn đề, bạn nên nhờ bố mẹ đăng ký khám bệnh với bác sĩ.

Điều trị
Ngoài việc khám bệnh, bác sĩ sẽ tìm hiểu tiền sử bệnh của bạn bằng cách hỏi về những lo lắng và triệu chứng mà bạn có, tình trạng sức khỏe trước đây của bạn, tình trạng sức khỏe của gia đình và bất kỳ lọai thuốc nào bạn đang dùng, bất kỳ dị ứng nào bạn có, và những vấn đề khác như khuôn mẫu phát triển của những thành viên trong gia đình. Họ sẽ lập biểu đồ tăng trưởng của bạn để xem kiểu tăng trưởng có cho thấy vấn đề nào không; họ cũng có thể yêu cầu thử máu để kiểm tra những vấn đề về tuyến giáp, tuyến yên, nhiễm sắc thể…Bạn cũng có thể cần làm xét nghiệm tia X xác định tuổi xương, để bác sĩ xem xương bạn có phát triển bình thường hay không.

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ sẽ đảm bảo rằng không có vấn đề tìm ẩn nào, và bạn đơn thuần chỉ hơi trễ hơn mặt bằng chung. Nếu tìm ra vấn đề, họ sẽ chuyển bạn đến bác sĩ nội tiết chuyên khoa nhi ( endocrinologist)- bác sĩ chuyên về điều trị cho trẻ em và teen có những vấn đề về tăng trưởng hoặc đến chuyên gia khác để có xét nghiệm và điều trị chuyên sâu hơn.
Vài teen bị dậy thì muốn thấy thật khó để đợi chớ những thay đổi đó – ngay cả khi bác sĩ đã đảm bảo rằng không có vấn đề gì. Trong những trường hợp đó, bác sĩ sẽ đưa ra một khóa ngắn hạn ( thường là vài tháng ) điều trị với những thuốc hormone để bắt đầu những thay đổi của tuổi dậy thì. Thông thường, những điều trị này sẽ phải dừng lại sau vài tháng, hormone tự nhiên của những teen này sẽ đảm nhận việc tiếp tục và hoàn thành giai đoạn dậy thì.
Đối mặt với Dậy thì muộn
Thật khó khăn khi thấy bạn bè mình phát triển trong khi mình thì không. Bạn cảm thấy như mình sẽ không bao giờ theo kịp họ. Bạn ở trường có thể sẽ trêu ghẹo kích thước nhỏ nhắn và bộ ngực phẳng lì của bạn. Thậm chí khi bác sĩ và bố mẹ đảm bảo mọi việc cuối cùng sẽ ổn – và ngay cả khi bạn cũng tin như vậy – Nhưng cũng thật khó khăn để chờ đợi việc sẽ làm thay đổi suy nghĩ của chính mình về bản thân.
Nếu bạn thấy suy sụp hoặc có vấn đề trong học tập, vấn đề khác liên quan đến việc phát triển chậm này, hãy nói chuyện với bố mẹ, bác sĩ của bạn hoặc người đáng tin cậy để tìm một tư vấn viên hoặc một nhà trị liệu mà bạn có thể nói chuyện. Người này sẽ giúp bạn sắp xếp lại cảm giác và đề ra những cách giúp bạn đối mặt với những cảm giác này.
Dậy thì muộn rất khó để chấp nhận và đối mặt với nó- nhưng vẫn là vấn đề có thể được giải quyết. Hãy yêu cầu giúp đỡ nếu bạn lo lắng về sự phát triển của mình. Và nhớ rằng trong hầu hết trường hợp bạn sẽ bắt kịp bạn bè.